Zeggenschap en betrokkenheid van jongeren op de agenda

Jongerendialoog 30 september in Winsinghhof in Roden Prinses Laurentien in gesprek met jongeren

Op 30 september gingen jongeren en bestuurders in gesprek over duurzame ontwikkelingsdoelen en een grotere stem voor jongeren. Hoe krijgen jongeren meer zeggenschap en hoe kan hun stem beter worden gehoord. Jongeren uit de drie Noordelijke provincies gingen onder inspirerende leiding van prinses Laurentien in gesprek over deze vraag.

Hieronder een beknopt verslag van een inspirerende bijeenkomst.

Duurzame ontwikkelingsdoelen

In de voorbereiding van de dialoog had een groep van 15 jongeren zich in meerdere vrijdagavondsessies gebogen over de thema’s die er voor hen toe doen. De duurzame ontwikkelingsdoelen (de 17 SDG’s) van de VN vormden de basis voor het gesprek. Jongeren gingen met elkaar in gesprek over het klimaat, hun welzijn (mentale gezondheid), de rol van het onderwijs, veiligheid en inclusie (veilig over straat en kunnen zijn wie je bent) en over zeggenschap en betrokkenheid. Tijdens de dialoog kwam met name dat laatste punt uitgebreid aan de orde.

Zeggenschap en betrokkenheid van jongeren

Jongeren gaven aan waar ze tegenaan lopen, aanwezige bestuurders kregen een spiegel voorgehouden en reflecteerden op de inbreng van jongeren.
Bestuurders en jongeren weten elkaar niet altijd te vinden. Ze spreken niet dezelfde taal en jongeren voelen zich niet serieus en gelijkwaardig betrokken bij besluiten die hen aangaan.
In de jongerendialoog bleek dat zowel de jongeren als bestuurders vinden dat dit moest veranderen. Maar hoe?

De dialoog leverde interessante kennis en inzichten op.

  • Als je elkaars taal niet kent is het lastig om elkaar te begrijpen.
    Politiek wordt als iets ingewikkelds gezien, de taal is niet helder, de procedures zijn ingewikkeld.
  • Jongeren willen graag betrokken zijn, willen meepraten en meebeslissen over alles wat hen aangaat, maar dan wel in een vroeg stadium en op een toegankelijke manier.
  • Geen inspraakavond, maar een pizza-brainstorm.
  • Jongeren doen een beroep op bestuurders: praat niet over ons, maar met ons.
  • Meepraten in een vroeg stadium (niet als er al een plan klaarligt, maar als het Aviertje nogblanco is) en overleg op basis van gelijkwaardigheid).

Nu is het zo dat oudere (witte) bestuurders besluiten nemen die de toekomst van jongeren bepalen. Dat moet anders.

  • Jongeren willen in tegenstelling tot wat vaak wordt aangenomen wel degelijk meepraten en zeggenschap hebben (maar niet op de manier zoals het nu gaat).
    Ze willen graag een kans krijgen om ervaring en kennis op te doen, leren van anderen en volwaardige gesprekspartner zijn.
  • Jongeren kijken anders over oplossingen. Daar kunnen bestuurders van leren.
  • Een aantal jongerenraden gaat langs scholen om daar het gesprek te voeren over de thema’svan de toekomst. De Jongeren Adviesraad Drenthe ontwikkelt een programma en wil langsscholen (maatschappijleer) om een gesprek van jongere tot jongere te organiseren.
  • Ondersteun en faciliteer de jongerenraden.
  • Je betrekt jongeren het best als je daarvoor hun eigen communicatiekanalen gebruikt.Gebruik de media waar jongeren op zitten of ga naar de sportkantines.
  • En wat als je nog niet mag stemmen? Moet de stemgerechtigde leeftijd omlaag naar 16 jaar?Zo ver is het nog niet. Daarvoor is een wetswijziging nodig. Maar wat doe je ondertussen? Suggesties vanuit de jongeren: sluit je aan bij een jongerenraad of voor wie dat wil: word lid van de jongerenorganisatie van een politieke partij.
  • Oproep: jongerenparticipatie moet in alle verkiezingsprogramma’s (om te beginnen bij de komende gemeenteraadsverkiezingen).

Zelfreflectie en verwarring

Bestuurders en jongeren waren het vaak roerend met elkaar eens.
Bestuurders constateren dat ze soms snel willen en dan vergeten om verbinding te leggen. Dat is een gemiste kans. De vraag is of je agenda’s leuker kunt maken? En hoe dan?
Soms heb je meer ruimte voor verdiepende vragen nodig, minder snelheid. En ook: te veel kennis kan beperkend zijn, blanco beginnen kan meer uitnodigend zijn voor een gesprek.
Zelfreflectie en verwarring zijn een goed begin!

Samen verder

Onder de aanwezige bestuurders waren Jetta Kleinsma (Commissaris van de Koning in Drenthe), Klaas Smid (burgemeester Noordenveld), Nienke Homan (gedeputeerde Groningen) en raadsleden uit onder meer de gemeenten Westerkwartier, Noordenveld, Tynaarlo en Midden Drenthe.
Het moet anders, de wil is er wel (“jullie zijn de toekomst”, aldus aanwezige bestuurders), nu is het zaak om samen stappen te zetten. Daarvoor zijn eerste afspraken gemaakt na afloop van de dialoog. Bestuurders en jongeren trokken agenda’s, wisselden telefoonnummers uit en maakten afspraken voor vervolgacties. Zo kwamen er afspraken tot stand met een raadslid over de indiening van moties, gezamenlijk bezoek aan scholen, anders en eerder organiseren van inbreng en zeggenschap van jongeren, een gesprek met gedeputeerde over de energie-transitie. En er zijn meer afspraken in de maak.

Jongeren Advies Raad Drenthe in het zonnetje

De Jongeren Advies Raad van Drenthe (JAR) is onlangs enthousiast en vol plannen aan de slag gegaan. Commissaris Jetta Klijnsma en prinses Laurentien feliciteerden de nieuw Jongeren Advies Raad. Bij de felicitaties hoort ook een houten hamer met inscriptie voor de JAR.

De grootste impact ontstaat in verbinding met elkaar

Jongeren, bestuurders en anderen: houd elkaar vast, zoek elkaar op, aan vergadertafels, op straat, in werksessies, voetbalkantine. Bundel kracht, onder neem acties en bouw aan de lerende community die je met elkaar kunt zijn. De vraagstukken van de Jongerendialoog vragen om een lange adem, maar de grootste impact ontstaat in verbinding met elkaar.De Jongerendialoog vormde daarvoor een mooie start.

2

Vervolg

De dialoog krijgt een vervolg. Met het Netwerk voor inclusiviteit, diversiteit en een grotere stem voor jongeren wordt de boodschap van de Jongerendialoog verder gebracht.

De Jongerendialoog was een gezamenlijk initiatief van de SDG- regio coördinator en aanjager (Anita van der Noord), het Netwerk voor mee inclusie, diversiteit en een grotere stem voor jongeren (PND), ondersteund door CMO STAMM (Fenna Bolding).

Meer informatie:
Anita van der Noord, PND en aanjager SDG 
anitavandernoord@gmail.com Fenna Bolding, adviseur CMO STAMM f.bolding@cmostamm.nl

De vrouwenmars van Westerbork

In april 1945 zat in Kamp Westerbork een groep van 116 vrouwelijke politieke gevangenen opgesloten. Met de bevrijding in zicht werden deze vrouwen in de nacht van 11 op 12 april op een mars gestuurd, begeleid door een groot aantal bewakers. Ze liepen via Assen naar Groningen en vanuit daar richting Visvliet. Daar werden ze op 14 april 1945 bevrijd.

Het OVCG heeft in samenwerking met het Herinneringscentrum Kamp Westerbork (HcKW) en andere samenwerkingspartners een tentoonstelling over de vrouwenmars samengesteld, waarbij aandacht is voor de persoonlijke verhalen van deze vrouwen. 
Op vier locaties langs de route van Westerbork naar Visvliet was in 2020 een expositie over de Vrouwenmars ingericht. Hier waren in vitrines één of meerdere overalls te zien en was, naast algemene informatie over de Vrouwenmars, het persoonlijke verhaal van de draagster te lezen. De locaties waren Herinneringscentrum Kamp Westerbork in Hooghalen, het Drents Archief in Assen, de Groninger Archieven in Groningen en verzorgingscentrum De Nieuwe Wierde in Grijpskerk. De exposities waren te zien van 3 maart tot en met 28 augustus.

Niet alleen door de verhalen van de vrouwen achter de overalls te vertellen, wordt het verhaal van de vrouwenmars doorgegeven, er is ook een podcast beschikbaar. Deze auditieve beleving neemt de luisteraar mee langs de route aan de hand van de ervaringen van de vrouwen. De podcast is hier te beluisteren.

In september 2021 (onder voorbehoud) wordt er een wandel-dag georganiseerd, in samenwerking met Tocht om de Noord. Deze wandel-dag zal de route van de vrouwenmars volgen, en de tentoonstelling zal langs de route te zien zijn. Later hierover meer.

    Internationaal Vrouwen Filmfestival Assen – 5, 6 en 7 maart 2021

    Een filmfestival gericht op het verbeteren van de maatschappelijke en culturele positie van vrouwen. Op vrouwenfilmfestivals is bijzondere aandacht voor films gemaakt door vrouwen en films met emancipatie als thema.

    In Drenthe werd het vrouwenfilmfestival in 1980 te Assen voor het eerst georganiseerd door een groep vormingswerksters die vrouwen bewust wilden maken van hun rol in de samenleving. Hiermee is het tegenwoordig het op een na oudste vrouwenfilmfestival van Europa en het enige in Nederland.

    We leren alles over de stelling van Pythagoras, maar niet hoe je een belastingformulier invult

    Hoe voorkom je bussen en treinen vol met scholieren in de ochtendspits? Over deze en heel wat andere zaken gaat de Jongeren Adviesraad Drenthe het provinciebestuur adviseren.

    Openbaar vervoer en onderwijs, het is een van de zaken waarover bestuurders en ambtenaren op het Provinciehuis zich het hoofd breken. Een van de vraagstukken is hoe je voorkomt dat de bussen ‘s ochtends vroeg tjokvol scholieren en forensen zitten, terwijl er later op de dag nauwelijks passagiers zijn. Gewoon de lessen wat later laten beginnen, zou je zeggen, maar wat vinden jongeren daar zelf van?

    In opleiding tot treinmachinist

    Dit is het eerste concrete vraagstuk waarover de Jongeren Adviesraad het provinciebestuur gaat adviseren. Marnix Klaucke (16), Sophie Kramer (15), Tim van der Spoel (18) en Digna Kuenen (15) zijn vier leden van de in totaal 12 leden tellende raad. Het treft dat Tim uit Emmen net een opleiding tot treinmachinist doet aan het ROC in Almelo. Hij is dus zelf grootverbruiker van het openbaar vervoer en weet ook nog hoe het er achter de schermen aan toe gaat bij de OV-bedrijven.

    Marnix studeert aan het Drenthe College voor onderwijsassistent. Hij fietst graag en zijn ouders hebben een fietsenzaak in Assen. Hij weet dus hoe je meer jongeren kunt verleiden de fiets te pakken.

    Digna komt uit Zuidlaren, bezocht eerst het Dr. Nassau College in Gieten, en nu Quintus in Assen. „In Gieten hadden we al les van half tien tot kwart over drie. Dus daar hadden we al ervaring met een latere aanvangstijd. Nee, het is niet mijn ervaring dat het elke dag lekker uitslapen was. Daar zorgden je ouders wel voor…”

    Kerncentrale of zonnepanelen?

    Ook over andere zaken gaan de jongeren adviseren. Sophie: „Jongeren hebben de toekomst, dus is het erg belangrijk om ons ook bij de besluiten te betrekken, zeker als het gaat om milieu bijvoorbeeld.” Dan gaat het dus om politiek gevoelige zaken. Bouwen we een kerncentrale om het klimaatprobleem aan te pakken, of zetten we Drenthe vol met zonnepanelen? 

    De jongeren hoeden zich om hierover uitspraken te doen. „Wij horen bij geen enkele politieke stroming, al zijn we wel door de politieke jongerenorganisaties benaderd”, vertelt Tim. „We zijn meer een schakel tussen de jongeren op scholen en de politici in de provincie. We houden in de gaten wat er speelt en geven dat door. Omgekeerd kunnen jongeren bij ons terecht als ze iets in de politiek ter sprake willen brengen.”

    Op je achttiende komt er van alles op je af

    En wat zijn nou onderwerpen waar politici wat meer aandacht voor moeten hebben? Marnix: „We leren op school van alles over de stelling van Pythagoras, maar niet hoe je een belastingformulier invult.” De zestienjarige beseft dat er over twee jaar, wanneer hij meerderjarig is, van alles op hem afkomt: studielening, zorgtoeslag en wat al niet. „Daar worden we niet goed op voorbereid.”

    De griffie van Provinciale Staten en het Politiek Netwerk Drenthe hebben de jongeren afgelopen zomer benaderd om in de raad plaats te nemen. De meesten van hen hadden al wel meegedaan aan zaken als het Provinciale Jeugddebat en hebben dus wel enige belangstelling voor de politiek. De leden komen uit de hele provincie. In de coronatijd onderhouden ze via videomeetings contact. Fysiek bij elkaar komen zit er dus niet in. Tim: „Via Facebook en Instagram kan iedereen ons volgen.”

    Maandag spreekt commissaris van de koning Jetta Klijnsma de leden van de jongerenraad over hun plannen.

    Dit artikel stond in DVHN 9 november jl. Hier kun je het oorspronkelijke artikel lezen.

    Digitale Dag van de Lokale Democratie

    Vraagt u zich af hoe uw gemeente haar lokale democratie kan versterken of zelfs vernieuwen? In een tijd met
    veel maatschappelijke uitdagingen en vraagstukken is contact en verbinding met inwoners essentieel om
    oplossingen te vinden, maar dat is niet gemakkelijk. Democratie in Actie en VNG bieden u op deze dag
    voorbeelden, inspiratie en handelings- perspectieven om uw gemeente op weg te helpen.

    Meer informatie over Democratie in Actie vindt u op www.lokale-democratie.nl

    Verkennende bijeenkomst Raad van Jongeren Drenthe

    8 juli 2020 | ATLAS Theater Emmen

    Op 8 juli hebben twaalf jongeren tussen de 14 en 22 jaar oud enthousiast deelgenomen aan de eerste verkennende bijeenkomst van de Raad van Jongeren in de provincie Drenthe. In het ATLAS Theater in Emmen hebben we onder meer gesproken over welke thema’s jongeren in Drenthe echt belangrijk vinden en hoe we ervoor kunnen zorgen dat de stem van jongeren meer gehoord en ook serieus genomen wordt door de politiek. ‘Omdat er bijna niemand van onze leeftijd in de politiek zit, kunnen politici nooit weten wat er écht onder jongeren leeft’, zoals iemand het belang van meer invloed van jongeren treffend verwoordde.

    ‘Geef jongeren structurele invloed’

    Uit een korte voorstelronde kwam naar voren dat veel van de jongeren in het verleden al hebben deelgenomen aan activiteiten als ‘Op weg naar het Lagerhuis’ en ‘Drenthe in Debat’. De politiek en het bijbehorende debat was voor de meesten dus geen onbekend terrein. Deze activiteiten zijn vaak echter maar voor één dag, terwijl de jongeren juist vaker en bij meer beslissingen een stem willen hebben. ‘Geef jongeren structurele invloed, laat ze de provincie adviseren op thema’s die jongeren direct raken en laat dit vooral niet alleen symbolisch zijn’, was de algemene boodschap die werd afgeven. Iedereen moet hierbij betrokken worden, ook jongeren die van huis uit misschien minder interesse voor de politiek meekrijgen.

    ‘We lopen zo ver voor, dat we niet meer achteraan kunnen lopen’

    Dat jongeren wel degelijk een mening hebben over maatschappelijke kwesties, blijkt wel uit de grote en diverse lijst thema’s die uit twee brainstormsessies naar voren kwam. Zo moet er meer aandacht moet komen voor het klimaat, waarbij wordt toegegeven dat jongeren elkaar ook mogen aanspreken om meer milieubewust gedrag te tonen. Ook onderwijs is een onderwerp dat vaak wordt genoemd. Is de huidige manier van lesgeven nog wel van deze tijd? En waarom hebben de leerlingen en studenten hier zelf zo weinig over te zeggen? Als het aan de jongeren zelf zou liggen zou er binnen het onderwijs bijvoorbeeld veel meer ruimte moeten komen om het te hebben over mentaal welbevinden en de invloed en gevolgen van sociale media. Juist dit zijn dingen die onder jongeren veel meer leven dan onder ouderen, waardoor het niet meer zo kan zijn dat de stem van jongeren hier niet gehoord wordt. ‘We lopen als jongeren zo ver voor, dat we bij de besluitvorming niet meer achteraan kunnen lopen’, zoals iemand dit mooi benoemde.

    Maar ook meer provinciale thema’s leven duidelijk. Bijvoorbeeld als het gaat om de toegankelijkheid van het openbaar vervoer. De prijzen hiervan liggen voor jongeren behoorlijk hoog en bovendien zijn veel kleinere dorpen in Drenthe zonder auto niet of nauwelijks bereikbaar. En hoe zorgen we ervoor dat Drenthe een aantrekkelijke provincie is en blijft voor jongeren? Evenementen als festivals worden genoemd, maar ook betaalbare woningen zijn belangrijk zodat jongeren de plaatsen waar zij opgroeien na verloop van tijd niet noodgedwongen hoeven te verlaten. Een compleet overzicht van alle thema’s die aan bod zijn gekomen staat onderaan dit verslag.

    Op naar een Raad van Jongeren in Drenthe

    Iedereen die bij de bijeenkomst aanwezig is geeft aan graag onderdeel te worden van een kerngroep die de Raad van Jongeren vorm gaat geven. Nu moet nog nagedacht worden over een geschikte organisatievorm en werkwijze en over de manier waarop de Raad de besluitvorming wil gaan beïnvloeden. Op de volgende bijeenkomst wordt hier verder over gesproken, met ter inspiratie voorbeelden van jongerenraden in andere gemeenten en provincies. Deze staat gepland voor vrijdag 14 augustus in het Provinciehuis in Assen, deels fysiek en deels online.

    Overzicht van themas die er voor jongeren toe doen

    • Milieu, klimaat en natuur
    • Onderwijs – eigen verantwoordelijkheid
    • Diversiteit: racisme, seksisme en discriminatie van allerlei minderheden
    • Mentaal welbevinden en eenzaamheid
    • Armoede – in relatie tot meedoen in de samenleving, zoals aan sport en cultuur
    • Politieke interesse, of het gebrek hieraan, onder jongeren
    • Toegankelijkheid van het openbaar vervoer – prijzen en bereikbaarheid
    • Invloed en (negatieve) gevolgen van sociale media
    • Leenstelsel en studieschuld
    • Wereldproblematiek – mensenrechten, (milieu)rampen
    • Evenementen voor jongeren in Drenthe
    • Infrastructuur en (jongeren)woningen
    • Aantrekkelijkheid van de provincie voor jongeren: hoe kunnen we ervoor zorgen dat jongeren in Drenthe blijven?

    Kracht van de samenleving zit in verbondenheid tussen mensen

    De coronacrisis laat heel duidelijk zien waar de kracht in onze samenleving zit. Die kracht zit hem in de prachtige initiatieven om elkaar te steunen in deze tijd. In het hele land zijn talloze voorbeelden van aandacht, steun en zorg voor elkaar. Inwonersinitiatieven hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in het versterken van de leefbaarheid van hun dorpen en wijken. En in de netwerken van betrokken inwoners die elkaar ondersteunen. In coronatijd zijn deze met veel creativiteit ingezet om met elkaar verbonden te blijven. 

    Van deze ervaringen kunnen we leren. De coronacrisis is een kans om te hervormen, vindt het Politiek Netwerk Drenthe. Dit netwerk telt een kleine 200 leden, die met elkaar het gesprek aangaan over versterken van de verbinding tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling. Het netwerk zet zich in voor een veelkleurige samenleving, voor meer diversiteit, inclusiviteit en actief burgerschap.

    Fenna Bolding, adviseur bij CMO STAMM, ondersteunt dit netwerk sinds de oprichting in 2018. Samen met initiatiefnemer Anita van der Noord maakt zij na twee jaar de balans op. CMO STAMM ondersteunt dit netwerk dat de Drenthe inclusiever en diverser wil maken en actief burgerschap promoot. Ook de media heeft aandacht gegeven aan het Politiek Netwerk Drenthe en de kansen die de coronacrisis heeft voor hervormingen en verbinding. Deze mediaberichten vind je hieronder.

    Meer weten?